مقاله: جرائم یقه سفیدان

مقدمه

وجود انحرافات در جامعه را ميتوان با قدمت خلقت انسانها يكي دانست وجود انواع انحرافات اجتماعي در جوامع مختلف امري طبيعي ميباشد ما جامعه اي را سراغ نداريم كه اينگونه رفتارها را نداشته باشد زيرااز يك طرف افرادي در جامعه هستند كه به دلايل مختلف حاضر نيستند برخي از هنجارهاي جامعه را رعايت كنند واز طرف ديگر جوامع از خرده فرهنگهايي بوجود آمده اند كه اعضاي اين خرده فرهنگها بعضي از رفتارهاي ديگر خرده فرهنگها را جزء رفتارهاي انحرافي ميدانند در بيان علل رفتارهاي انحرافي در جامعه ديدگاههاي گوناگوني ذكر شده كه هركدام از آنها از منظر خاصي بدان نگريسته اند به همين جهت هيچيك از آنها از جامعيت برخوردار نيستند.

اصطلاح " جرايم يقه سفيدان" براي اولين بار توسط" ساترلند" جرمشناس بزرگ آمريكايي بيان شده ساترلند نتايج تحقيقات 25 ساله خود را در كتاب" جنايت يقه سفيد" منتشر كرده است ،از نظر او اين نوع جرايم توسط افرادي انجام ميگيرد كه از نظر مالي وضعيت خوبي دارند وجزءطبقات مرفه جامعه محسوب ميشوند.شايد به دليل جرائمي كه يقه سفيدان انجام ميدهند افلاطون ميگويد بايد طبقه حاكمه از داشتن شغل خود داري كنند وبا پول سروكار نداشته باشند.

تعريف يقه سفيدان

يقه سفيدان اصطلاحا به كارمندان دفتري كه داراي پيراهنهاي يقه سفيد هستند اطلاق ميشود اين اصطلاح در مقابل يقه آبي قرار داردو به كارگران اطلاق ميشود كه پيراهنهاي يقه آبي ميپوشند. اين تصور نادرست است كه ما اصطلاح يقه سقيدان را فقط به دارندگان نقشهاي سياسي اطلاق كنيم اين اصطلاح شامل تمامي افرادي ميشود كه در جامعه از موقعيت وپايگاه اجتماعي بالاتري برخوردارند، افرادي كه داراي مزاياي اجتماعي (قدرت،ثروت ومنزلت)بيشتري هستند.شايد به همين دليل است كه جرائمي كه آنها انجام ميدهند از ديد مجريان قانون ومردم پوشيده ميماند.يقه سفيدان به سبب نقشهاي كه دارند در دسته بنديهاي گوناگوني قرار ميگيرند اگر اين افراد جزءكارمندان عاليرتبه دولت باشند "دولتي"واگر جزء مشاغل دولتي نباشند در دسته يقه سفيدان غير دولتي قرار ميگيرند.

اعضاي طبقه حاكمه،سياستمداران،بازرگانان،حقوقدانان،وهمچنين افرادي كه در رشته هاي علمي از تخصص بالايي برخوردارند ميتوانند جزءيقه سفيدان شمرده شوند.

جرائم يقه سفيدان از ديدگآه قرآن

در قرآن به جرائم يقه سفيدان اشاره شده ،مصاديق اينگونه جرائم ذكرشده(مسرف،ستمگر،فساد)،وظيفه مردم نسبت به آنها بيان گرديده(عدم پيروي از رفتار آنها) ،همچنين به ويژگيهاي يقه سفيدان منحرف پرداخته شده(نپرداختند به اصلاح حال خلق) .

در آيه هاي 151و152 سوره شعراء ميفرمايد:از رفتار روساي مسرف وستمگر پيروي نكنيد كه آن مردم در زمين همه گونه فساد ميكنند وهيچ گونه به اصلاح حال خلق نمي پردازند.

نتايجي كه ميتوان از اين آيه بدست آورد:

1.روسا (يقه سفيدان )همانند ساير افراد جامعه ممكن است دچار رفتار انحرافي باشند.

2.مردم نبايد از رفتارهاي روساي منحرف خود پيروي كنند.

3.نمونه رفتارهاي انحرافي روسا از قبيل اسراف،ستمگري وفساد ميباشد كه ساير افراد جامعه كه فاقد ثروت وقدرت هستند كمتر ميتوانند مرتكب اينگونه رفتارها بشوند.

4.روساي (يقه سفيدان) منحرف كمتر فكر مردم واصلاح حال آنان ميباشند.

مصاديق رفتارهاي انحرافي يقه سفيدان

يقه سفيدان اعم از دولتي وغير دولتي و سياسي يا اقتصادي وبه تناسب پايگاهي كه در نظام اجتماعي دارند ميتوانند اقدام به رفتارهاي انحرافي زير بكنند :دخل وتصرف در اموال عمومي ودولتي جامعه،اختلاس،امضاءقراردادها به نفع اشخاص حقيقي وحقوقي و........، امضاءقراردادها به نفع دولتهاي ديگر در قبال اخذ امتيازهاي مالي و...........،احتكاركالاهاي مورد نياز مردم،جعل اسناد دولتي،سفته بازي ودلال بازي،كلاهبرداريهاي كلان اقتصادي،صدور راي به نفع ظالم،رشوه گيريهاي كلان اقتصادي وسياسي،كم كاري وكم فروش‌رسانیي وگرانعرضهي ،تقلب به شيوه هاي گوناگون،عدم ثبت در آمد واقعي در دفاتر به خاطر فرار از نپرداختن ماليات،كلاهبرداري از شركتهاي بيمه،خريد وارائههاي بدون فاكتور وفاكتورسازيهاي كلان،ساخت كالاهاي كم دوام وتقلبي، و رفتارهايي مانند پارتي بازي ،زندگي لوكس،تجمل گرايي،مصرف گرايي،خويشاوندگرايي ، گروه گرايي ، جناح گرايي در عزل و نصب ها از ديگر مصاديق اينگونه رفتارهاي انحرافي يقه سفيدان ميباشند.

پيامدها ونتايج رفتارهاي انحرافي يقه سفيدان

1.ميتواند با گذشت زمان اين رفتار انحرافي به رفتاري بهنجار براي سايرين تبديل گردد.

2.موجب بي اعتمادي مردم نسبت به نظام سياسي حاكم بر جامعه گردد وبي اعتمادي بزرگترين آفت يك نظام سياسي محسوب ميشود.

3.بدبيني نيز از آثار ونتايج مخرب اين پديده شوم ميباشد زيرا تا مدت طولاني افرادي كه صاحب اين مسند ميشوند در معرض اتهام قرار ميگيرند.

4.به عنوان يك عامل مهم ميتواند موجب هرج ومرج ونابساماني در جامعه گردد وبدنبال آن فساد اداري وديگر انحرافات در جامعه افزايش مي يابد.

5.سست شدن ارزشهاي اجتماعي در جامعه.

6.رواج انحرافات اجتماعي ميان يقه سفيدان در حكومتهاي ديني سبب سست شدن اعتقادات ديني در ميان مردم ميشود.

منابع:

1.قرآن

2..تاريخ اقتصادي واجتماعي اروپا. فرانك ب.تايپتون-رآبرت.آلدريچ .مترجم كريم پير حياتي.شركت انتشارات علمي وفرهنگي.چاپ اول 1375

3.بررسي مسائل اجتماعي ايران.محمد.مظلوم خراساني.انتشارات دانشگاه فردوسي مشهد.چاپ اول.تابستان1381

4.مباني جرم شناسي .مهدي.كي نيا.انتشارات دانشگاه تهران.شهريور1369

5.جامعه شناسي انحرافات.داور.شيخاوندي.انتشارات نشر مرنديز.چاپ سوم.1373

6.جامعه شناسي انحرافات.محمدحسن.فرجاد.انتشارات بدر .چاپ هشتم.زمستان 1378

7.مباني جامعه شناسي.منصور.وثوقي-علي اكبر.نيك خلق.انتشارات خردمند.چاپ دهم.پائيز 1375