نكته حقوقی ؛ قواعد فقهی _كیفری

قواعد فقهی کیفری

1- لا تقیه فی الدما ء . یعنی : جایی که پای جان در میان است تقیه جایز نیست .

2- عمد الصبی بمنزله الخطا- یعنی : فعل عمدی کودک همانند فعل خطایی محسوب می شود .

3- لا کفاله فی الحد . ( حدیث نبوی ) یعنی : شفاعت کردن و درخواست به تأخیر انداختن ، در حدود جایز نیست .

4- قاعده جب . متن : الاسلام یجب ما قبله . ( حدیث نبوی ) یعنی : مسلمان شدن ، گناهان پیش از آن را پاک می کند . ( اصل 169 قانون اساسی – ماده 11 قانون مجازات اسلامی – ماده 4 قانون مدنی )

5- اقامه الحدود الی من الیه الحکم . یعنی : اجرای حدود و مجازلت ها به دست حاکم است . ( اصل 36 قانون اساسی )

6- الامتناع با لا ختیار لا ینا فی الاختیار . یعنی : از روی اختیار و قدرت اگر باعث تحقق چیزی شویم ، موجب نمی شود که فاعل را مسلوب الاختیار تلقی کرد . ( ماده 53 قانون مجازات اسلامی )

7- قاعده درا . متن : الحدود تدرا بالشبهات . یعنی : اجرای حدود با حصول شبهه متوقف می شود . ( ماده67 قانون مجازات اسلامی )

8- دم المسلم لا یذهب هدرا . یعنی : خون مسلمان نباید پایمال شود . ( مواد 312 و313 قانون مجازات اسلامی )

9- الضرورات تقدر بقدرها . یعنی : در موارد ضروری باید به حداقل اکتفا کرد . ( ماده 55 قانون مجازات اسلامی )

10- الضرورات تبیح المحظورات . یعنی : ضرورتها باعث مباح شدن امور ممنوعه می شود . ( ماده 55 قانون مجازات اسلامی )

11- قاعده ارش . متن :کل جنایه لا مقدر لها ففیها ارش . یعنی :بر هر جنایتی که دیه اش معین نشده ، ارش تعلق می گیرد . ( ماده 367 قانون مجازات اسلامی )

12- کل عضو تقتص منه مع وجوده توخذ الدیه مع فقده . یعنی : هر عضوی که موجود است باید قصاص شود و در صورت فقدان ، به جایش دیه گرفته می شود . ( ماده 293 قانون مجازات اسلامی )

13- قاعده اضطرار متن : کل محرم اضطر ، الیه فهو حلال . یعنی : در حال اضطرار ،هر حرامی حلال می شود .( ماده 55 قانون مجازات اسلامی )

14- کل من لم یباشر بالقتل لم یقتص منه یعنی: هر فردی که مباشر قتل نباشد قصاص نمی شود. ( تبصره 1 ماده 269 و ماده 207 قانون مجازات اسلامی )

15- لا دیه لمن قتله الحد یعنی: دیه به کسی که بر اثر اجرای حد کشته شده باشد ، تعلق نمی گیرد. ( ملاک ماده 332 قانون مجازات اسلامی )

16- لا ربا الا فیما یکال او یزون یعنی: ربا جز در اموال مکیل و موزون جاری نیست .( ماده 595 قانون مجازات اسلامی)

جزوه متون فقه 1 تا 6...